Standpunten
De Academie staat ten dienste van de actuele uitdagingen in onze samenleving. De publicatiereeks Standpunten wil het publieke debat voeden met wetenschappelijk gefundeerde informatie. Dankzij haar multidisciplinariteit kan de Academie tijdig deze uitdagingen scherpstellen en beleidsadviezen formuleren. De Standpunten worden opgesteld door leden en werkgroepen binnen de Academie, vaak aangevuld met externe experten. De Academie publiceert ieder jaar minstens vier Standpunten.
Vanaf Standpunt 92 zijn deze publicaties enkel nog in digitale vorm verkrijgbaar.
Een gedrukt exemplaar van een van de eerdere Standpunten ontvangen? Mail dan naar publicaties@kvab.be. De Standpunten zelf zijn gratis en kunnen verzonden worden zolang de voorraad strekt. Wij vragen dan wel een bijdrage voor de verzendkosten (deze kosten zijn afhankelijk van het aantal exemplaren en zullen u via mail meegedeeld worden).
België heeft na 157 jaar een nieuw Strafwetboek. De goedkeuring van het nieuwe wetboek is ongetwijfeld toe te juichen. Ze gaat echter gepaard met enkele knelpunten.
Het potentieel van cognitief sterk functionerende kinderen en jongeren blijft in Vlaanderen te vaak onderbenut. Dit Standpunt wil daar verandering in brengen.
De impact van dit wetenschappelijk infrastructuurproject valt nauwelijks te overschatten, en dit niet alleen op wetenschappelijk, maar ook op economisch en maatschappelijk vlak.
Wetenschappelijke integriteit is meer dan een set regels — het is de levensader van de wetenschap.
Een klimaatneutraal woningbestand tegen 2050 vereist een geïntegreerde aanpak, met prioriteit voor snelle koolstofreductie, met een ruimer tijdskader voor diepe renovatie.
In dit Standpunt geven we een stand van zaken van het vertrouwen in de wetenschap(per) in Vlaanderen.
In dit Standpunt reflecteren we, na 15 jaar, opnieuw over de relatie tussen Vlaanderen en het HPC-landschap.
Diepgaande inzichten over de huidige praktijk en de mogelijke toekomst van het Vlaamse AI-onderzoek en de bredere samenleving.
Dit Standpunt is een bijdrage vanuit de taalkunde. We gaan na op welke manier de bevolking in Vlaanderen wordt geïnformeerd over klimaatopwarming en klimaatactie.
We kunnen er niet meer om heen. Sociale media zijn alomtegenwoordig en worden gebruikt door miljarden mensen.
De toekomst van de mensheid gaat hand in hand met de rol die aan de geesteswetenschappen wordt toegekend in de maatschappij.
Dit eerste gezamenlijke Standpunt van de twee algemene academies van België, KVAB en ARB, roept op tot een versnelde digitale transformatie in België.
De aanpak van grote maatschappelijke uitdagingen vereist een brede kennisbasis, die enkel kan worden opgebouwd door wetenschapsbeoefening op initiatief van de onderzoeker.
De denkers formuleren positieve acties en aandachtspunten om te komen tot robuuste, reproduceerbare en geloofwaardige kennis.
Het gebruik van Engels in onderzoek en onderwijs is geen of/of-, maar wel een en/en-verhaal.
Bruggen/viaducten in de Lijst Prioritaire Kunstwerken onderworpen aan strikter inspectieregime.
Het terugdringen van broeikasgassen wordt voor de Vlaamse woongebouwensector een enorme uitdaging.
Het armoedevraagstuk vergt grotere amibities en nieuwe beleidsinstrumenten. Aanbevelingen voor de herijking van het sociaal contract.
Een Canon van Vlaanderen houdt een verschraling in van de historische en maatschappelijke diversiteit.
Hoe kunnen we door te bouwen betekenisvolle plekken tot stand brengen, die mensen aanspreken en verbinden?
Wantrouwen bij burgers en uitholling van haar fundamentele waarden in een aantal lidstaten, stelt de EU voor grote uitdagingen op vlak van autoriteit en legitimiteit...
Over de kruisbestuiving tussen kunstenaars, wetenschappers en technologen.
Kan het recht vandaag, in een samenleving die in toenemende mate met diversiteit heeft te maken, zijn rol als garant van de sociale cohesie nog effectief spelen?
Over de mogelijkheden en kansen van eilanden op zee als bijdrage tot een verbeterde kustveiligheid en een versnelde conversie naar hernieuwbare energie.
De energietransitie naar een CO2-vrije samenleving in 2050 zal een enorme omschakeling vergen. Wat is de rol van aardgas en waterstof in de industrie?
Pleidooi voor een nieuwe relatie tussen mens en technologie.
Debat over de toekomst van deze nieuwe veredelingstechnieken.
Is er naast fake news ook fake science? Is er een repliceerbaarheidscrisis in de empirische menswetenschappen?
De aanpak van grote maatschappelijke uitdagingen vereist samenwerking over de grenzen van de disciplines heen.
Dwingt een minuscuul klein virusje ons om anders te gaan leven, werken, leren, reizen, nadenken over het noodlot en een betere wereld?
Het aantal doctoraathouders is toegenomen maar een tekort op de arbeidsmarkt dreigt...
Aanbevelingen voor bedrijven, overheid én de burger.
Hoe kan Learning Analytics efficiënt ingezet worden in het Vlaams hoger onderwijs?
De term ‘fake news’ is niet meer weg te denken uit onze media, in tijden van brexit, microtargeting en Donald Trump. De donkere zijde van de digitale wereld? Nefast voor de democratie?
Het kennisgrensverleggend onderzoek met de onderzoeker als motor is absoluut noodzakelijk voor de welvaart en het welzijn van onze maatschappij.
Pleidooi voor open governance, open data en een knooppuntenstrategie voor gedeelde mobiliteit.
Over de totstandkoming van het herdenkingswerk van componist Piet Swerts.
Aanbevelingen voor efficiënt gebruik van internationale onderzoeksinfrastructuren.
Duwt de huidige regelgeving omtrent ggo's de technologie in handen van multinationals?
Dit Standpunt legt uit wat AI is, wat er allemaal mee mogelijk is, welke ethische vragen het oproept, en hoe diverse landen op deze nieuwe technologie inpikken.
Is Europa ons vaderland? Welk is het Europa van de toekomst en hoe maken we het?
Standpunt naar aanleiding van de Francqui-Prijs voor Barbara Baert in 2016.
Eindrapport van Tariq Modood en Frank Bovenkerk n.a.v. het Denkersprogramma.
Welke gevaren voor onze privacy houden zich schuil in onze digitale leefwereld?
Hoe bewaren we het evenwicht tussen bescherming van persoonsgegevens enerzijds en het creëren van kansen voor onderzoek en productontwikkeling anderzijds?
België heeft niet het beste gezondheidszorgsysteem van de wereld. Aanbevelingen voor betere beleidskeuzes.
Hoe de impact op tewerkstelling het hoofd bieden? Hoe maakt robotisering de samenleving meer inclusief?
Hoe krijgt dit diploma vorm? Wat zijn de opportuniteiten en valkuilen? Een analyse op basis van gesprekken met deskundigen.
Dit document vestigt de aandacht op knelpunten in het huidig Vlaamse cultuurbeleid.
Vlaanderen is onvoldoende voorbereid op de problematiek van de klimaatverandering. Wat zijn de gevolgen voor het waterbeleid?
Hoe kan de residentiële eindgebruiker in de toekomst actief bijdragen aan de transitie naar een koolstofarme maatschappij?
Het bloementapijt van Anne-Mie Van Kerckhoven als standpunt ten aanzien van stedelijkheid en maatschappelijke context.
Zijn onze universiteiten diplomafabrieken geworden? Analyse van de gevolgen van New Public Management op het ambt van hoogleraar.
Hoe kan chemie de klimaatproblematiek oplossen?
STEM-leren is essentieel in onze kennismaatschappij en een cruciale rol is weggelegd voor STEM-leerkrachten.
Standpunt over de toekomst van de federale instellingen instellingen in België in het licht van de huidige communautaire debatten.
Over de strijd tegen financiële laaggeletterdheid.
Biedt de huidige regelging een antwoord op het energievraagstuk van woningen?
Hoger onderwijs voor de digitale eeuw - aanbevelingen over e-learning in Vlaanderen.
Should higher education institutions embrace the digital revolution as the key to a new future?
Over de kloof tussen heden en verleden in postmoderne tijden.
Hoe ga je als school en als leerkracht om met leerlingen die het Nederlands niet als thuistaal hebben?
Essentiële kenmerken van duurzaam ondernemerschap anno 2015.
Leidt het verwerven van fiscale autonomie door deelstaten tot budgettaire discipline?
Als we jongeren willen motiveren om nieuwe technologie te creëren, moeten zij informaticavaardig worden.
Het stimuleren van innovatie is een topprioriteit voor een regio als Vlaanderen.
Pleidooi voor oprichting van overlegplatform waarbij het belang van de patiënent centraal wordt gesteld.
Analyse van de achtergronden, oorzaken en gevolgen van de jeugdwerkloosheid in ons land.
Pleidooi voor een radicaal conservatief museumbeleid.
Standpunt over innovaties en acties op de weg naar een circulaire economie.
Bijdrage tot de maatschappelijke agenda’s inzake open access, transparantie en het verbeteren van de digitale dienstverlening.
Bijdrage tot de conceptuele duidelijkheid te brengen inzake het debat omtrent confederalisme.
Pleidooi voor een systematische visie omtrent online leren. Vlaamse universiteiten en hogescholen moeten inzetten op efficiëntie en het delen van expertise.
Aanbevelingen omtrent de gerechtelijke hervorming en de modernisering van justitie.
Dit rapport wijst de mogelijke weg om werkgelegenheid en welvaart in Vlaanderen te houden.
Debat over de relaties tussen de geschiedbeoefening en de cultureel-erfgoedwerking in Vlaanderen en daarbuiten.
Pleidooi om het kieskanton als teleenheid bij de parlementsverkiezingen te vervangen door de gemeenten.
Elektrische wagens zijn ideaal voor stedelijk en interstedelijk verkeer. Aanbevelingen om de te hoge aankoopprijs te reduceren.
Aanbevelingen voor enthousiaste wetenschapscommunicatie die impact heeft op de samenleving.
Aanbevelingen voor industriële biotechnologie.
Hoe omgaan met de biologisch afbreekbare stoffen in afval geproduceerd in een stedelijke omgeving?
In de geïndustrialiseerde landen neemt “residentieel wonen en gelijkgesteld” tot 40% van het totale jaarlijkse eindenergieverbruik voor zijn rekening.
In welke mate zijn de historici vandaag maatschappelijk betrokken?
Wordt ons geld wel goed besteed?
Wat is de toestand van de Belgische onderzoekswereld in de Europese context? Ideeën m.b.t. het EU-beleid inzake wetenschap en onderzoek.
Door de klimaatverandering moet de kans op verdroging minstens even ernstig genomen moet worden dan een toenemende frequentie van "overstromingen".
Een filosofische visie over terrorisme door prof. Maurice Weyembergh.
Een sterk regionaal HPC-centrum in Vlaanderen zou een sterke impuls zijn voor de verdere uitbreiding van de wetenschappelijke excellentie en baanbrekend onderzoek.
Het behalen van een doctoraat wordt door latere werkgevers in de industrie niet écht geapprecieerd, leidt vaak niet tot een hogere functie of verloning...
Wat is de impact van nanotechnologie op productontwikkeling? Welke zijn de opportuniteiten in Vlaanderen en België?
Rapport met aanbevelingen teneinde de procedures voor het verkrijgen en handhaven van octooirechten in België te optimaliseren.
Evaluatie van de huidige situatie van transgene planten in Belgie en Europa, 10 jaar na hun introductie wereldwijd.
De veiligheid van een informatiesysteem wordt bepaald door de sterkte van de zwakste schakel...
Van "digital divide" naar "digital dividend".
Acht teksten over alle domeinen van een mogelijk, toekomstig Europa: economisch, sociaal, identiteit, taal, subsidiariteit...
Biedt waterstof een oplossing voor het energieprobleem?
De jeugd en het grote publiek meer kennis over wetenschap bijbrengen opdat zij beter kunnen oordelen over maatschappelijke problemen.
Resultaat van een workshop rond de creatie van bibliometrische instrumenten om onderzoeksoutput en -kwaliteit te meten.
Gaat e-logistiek om een louter technologische evolutie of biedt het mogelijkheden tot het ontwikkelen van nieuwe bedrijfsmodi?
Omschrijving van de huidige lucht- en de ruimtevaartsector in België & bijdrage tot de toekomstvisie.
Drie invalshoeken op het thema van de Lentecyclus 2004: de demografie, het politieke beleid en de sociaal-economische impact.
Tussen federalisme en subsidiariteit. De welvaartsstaat is nationaal en internationaal.
Het voorzien in voldoende water met de juiste kwaliteit op de juiste tijd en op de juiste plaats is een uitdaging voor de wetenschap.
De biomedische ingenieurswetenschappen, een opleiding met toekomst.
Het gebruik van taal in het hoger onderwijs in het licht van de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen.
Denksporen, strategieën en maatregelen voor levenslang leren in de praktijk.