Themanamiddag Wetenschappelijke integriteit in perspectief

Themanamiddag Wetenschappelijke integriteit in perspectief

Dinsdag 7 oktober, 14u-16u, Paleis der Academiën, Auditorium Albert II

Wetenschappelijke integriteit is de levensader van de wetenschap, maar in het huidige academische en maatschappelijke krachtenveld kan deze onder druk komen te staan. Tijdens dit publieksevent werpen we een kritische blik op de uitdagingen en de toekomst van de wetenschap, in drie afzonderlijke delen.

Het klimaatvraagstuk in de wetenschap: wetenschappelijke integriteit en het maatschappelijk en academisch krachtenveld
In haar voordracht bespreekt Ineke Sluiter de complexe relatie, maar ook de nauwe samenhang tussen wetenschappelijke integriteit, academische vrijheid en andere factoren die een goed wetenschapsklimaat bepalen, zoals sociale veiligheid. Een recente schrijnende casus uit Nederland, waarin dat krachtenveld centraal staat, besluit de voordracht.

Hersamenstelling Vlaamse Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit (VCWI)

De VCWI speelt een sleutelrol in het Vlaamse landschap wetenschappelijke integriteit. De VCWI wordt voorgesteld, de nieuwe leden officieel geïnaugureerd en de afscheidnemende leden bedankt.

Standpuntvoorstelling: Wetenschappelijke integriteit in perspectief

Op verzoek van de KVAB schreven Bert Seghers en Gert Storms een Standpunt, waarin ze de complexe wereld van wetenschappelijke integriteit in perspectief plaatsen. Als voorzitter en secretaris van de Vlaamse Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit gaan ze o.a. in op de waarde van training, de zorgplichten van instellingen, de ontwikkeling van (nationale) handhavingssystemen en de betekenis van internationale gedragscodes, zoals de ALLEA-code. Actuele aandachtspunten bij de behandeling van meldingen, maar ook AI, open science, belangenconflicten, auteurschap en georganiseerde onderzoekscriminaliteit komen aan bod. Ze formuleren twintig concrete en onderbouwde beleidsaanbevelingen om een cultuur van integriteit steviger te verankeren in onze wetenschap.
Na de voorstelling van het Standpunt gaan beleidsmakers en gedachteleiders met elkaar in dialoog.

Voertaal: Nederlands

Over de sprekers:

Prof.dr. Ineke Sluiter, Universiteitshoogleraar en hoogleraar Grieks, Universiteit Leiden; Spinozaprijs 2010; een van ‘Athena’s Angels’ (vier vrouwelijke hoogleraren die zich inzetten voor gelijke mogelijkheden voor mannen en vrouwen in academia); onderzoeksleider van het programma Anchoring Innovation; oud-president Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (2018-2022) en voorzitter van de evaluatiecommissie (2024) van de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit 2018.

Prof. dr. Gert Storms is hoogleraar cognitieve psychologie en psycholinguïstiek aan de KU Leuven. Hij heeft een jarenlange interesse in het thema ontwikkeld sinds hij als student geïnteresseerd raakte in inbreuken op de wetenschappelijke integriteit. De voorbije decennia probeerde hij het onderwerp op de agenda te krijgen van zijn eigen en van de andere Vlaamse universiteiten. Sinds 2017 is hij lid van de Vlaamse Commissie Wetenschappelijke Integriteit, waarvan hij sinds 2021 voorzitter is.

Bert Seghers, wiskundige van opleiding, coördineert sinds 2014 de werking van de Vlaamse Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit en is sinds 2025 voorzitter van ENRIO, het European Network of Research Integrity Offices.

Dr. ir. Elisabeth Barones Monard is eresecretaris-generaal van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen en was voorzitter (2021-2022) van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB). Ze vertegenwoordigt de KVAB in het comité van toezicht op de VCWI, dat ze ambtshalve voorzit.

Prof. dr. Isabelle Huys is vicerector onderzoek van de KU Leuven, in het team van rector Severine Vermeire. Ze is hoogleraar in de farmaceutische wetenschappen, met expertise in geneesmiddelenontwikkeling en intellectuele eigendomsrechten.

Prof. dr. Pieter-Paul Verhaeghe is hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij behaalde recent een ERC Consolidator Grant met een project over racisme en sociale mobiliteit in cross-nationaal perspectief. Drie jaar geleden schreef hij in samenwerking met de VLIR een onderzoeksrapport over academische vrijheid en intimidatie in Vlaanderen.

Prof. dr. Jan De Houwer is hoogleraar leerpsychologie aan de UGent. Hij was gedurende de eerste 8 jaren na haar opstart lid van de VCWI en is nu lid van de Commissie Wetenschappelijke Integriteit aan de UGent.

Ilse Boeren is journalist bij Eos Wetenschap. Ze plaatst de wetenschap graag in de context van de wereld. Voor een goed gesprek mag je haar altijd wakker maken. In juli 2025 verscheen in Eos haar artikel "Sterft de academische vrijheid een stille dood?".