Artistic Research - Valorisatie van artistieke output

Foto: Ksenia Obukhova

Sinds de academisering van het hoger kunstonderwijs groeit het aantal kunstenaar-onderzoekers en doctoraten in de kunsten in Vlaanderen, met een groeiende structurele inbedding (tijdschriften, congressen, FWO-toegang voor Schools of Arts). Toch blijft de beoordeling van onderzoeksgebaseerde artistieke output (kunstwerken als onderzoeksresultaat) een actuele discussie, omdat ze zich moeilijk laat vatten in de klassieke, gestandaardiseerde peer-review- en impactmodellen van de academische wereld.

Een eerder Vlaams initiatief (ECOOM/VUB) om onderzoeksgebaseerde artistieke output centraal te registreren, illustreert de complexiteit van het ontwikkelen van een breed gedragen registratiemodel. De recente Zuid-Afrikaanse aanpak, ontwikkeld door denker Mario Nell, vormt hierbij een belangrijke inspiratiebron. Ook andere internationale modellen, zoals de portfoliobeoordelingen in Angelsaksische landen, bieden relevante aanknopingspunten om de zoektocht naar een passende en evenwaardige erkenning van niet-gestandaardiseerde onderzoeksoutput verder te zetten.

De Jonge Academie organiseert in samenwerking met de Klasse Kunsten in 2026 een gezamenlijke Denkerscyclus rond ‘Artistic Research - valorisatie van artistieke output’. De initiatiefnemers zijn JA-leden:

• Kurt Bertels, senior onderzoeker aan het Koninklijk Conservatorium Brussel (Erasmushogeschool Brussel) en professor artistiek onderzoek aan de Vrije Universiteit Brussel
• Maarten Stragier, senior onderzoeker aan het Koninklijk Conservatorium Brussel (Erasmushogeschool Brussel) en professor artistiek onderzoek aan de Vrije Universiteit Brussel
• Annelies Van Assche, kunstwetenschapper aan de Universiteit Gent en docent onderzoek in dans aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen (AP school of arts)

In juni brachten deze JA-leden denker Mario Nell naar Brussel, om samen met de onderzoekshoofden van de kunsthogescholen in Vlaanderen en hun universitaire partners, een week lang te werken rond dit thema. De deelnemers van de werkgroepen waren:

Florian Vanlee (UGent)
Katrien Vuylsteke Vanfleteren (KASK Conservatorium, school of arts HOGENT)
Kristin Van den Buys (Koninklijk Conservatorium Brussel/VUB)
Dieter De Vlieghere (LUCA School of Arts/KU Leuven)
Kevin Voets (Koninklijk Conservatorium Antwerpen, AP School of Arts)
Jan Van Landeghem (KVAB Klasse Kunsten)
Christel Stalpaerts (UGent) 
Pieter Schuermans (LUCA School of Arts/KU Leuven)
Els De Bruyn (Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen/AP School of Arts)
Ellen Gillard (RITCS/VUB)
Bert Willems (PXL/Uhasselt)

De resultaten van deze werksessies worden voor het eerst gepresenteerd op het namiddagsymposium op Woensdag 21 oktober 2026 (14:00 – 17:00) in de Muziekstudio van deSingel. Schrijf je hier in.

Het doel van deze Denkerscyclus is om aanbevelingen te formuleren die zowel institutioneel haalbaar zijn als draagvlak hebben binnen de Vlaamse onderzoeksgemeenschap, met internationale afstemming als hefboom richting universiteiten en het FWO. Het debat kan bovendien breder inspireren voor de erkenning van niet-gestandaardiseerde kennisoutput in andere disciplines.

Met ondersteuning van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen (AP) en ARIA (UAntwerpen), in kader van ARTICULATE - artistic research festival.