Presentation

De Koninklijke Vlaamse Academie van België is een autonoom wetenschappelijk-cultureel genootschap dat instaat voor de bevordering van wetenschap en kunsten en bijdraagt tot de uitstraling ervan. Ze is als Academie uniek in dat ze tevens de kunsten en de ingenieurswetenschappen in haar midden heeft opgenomen. Door deze interdisciplinaire aanpak is de KVAB goed uitgerust om de bredere erkenning van de grote waarde van wetenschappen en kunsten na te streven. Alle wetenschapsdomeinen behalve de medische wetenschappen komen aan bod: exacte, technische, natuur-, humane, kunst-, sociale en toegepaste, met zowel aandacht voor het proces als het product van de wetenschap. De Academie heeft een overeenkomst met de Vlaamse Overheid aangegaan en ontvangt een betoelaging om drie niveaus uit te werken: de genootschapswerking, de internationale profilering en de maatschappelijke interactie.

Genootschapswerking

De genootschapswerking is het fundament van de Academie. We profileren ons als het vooraanstaande forum voor Vlaamse wetenschappers en kunstenaars. We bogen ons op een sterke reputatie die gesteund is op de eigen werking en de actieve betrokkenheid van haar leden. De Academie bestaat uit vier Klassen: natuurwetenschappen, menswetenschappen, kunsten en technische wetenschappen. Elk tellen ze een zestigtal leden. De leden worden - meestal als veertiger of vijftiger - verkozen door coöptatie en blijven lid voor het leven.

De wetenschappers, kunstenaars en bedrijfsleiders uit de diverse disciplines worden met elkaars ideeën geconfronteerd tijdens de ontmoetingsmomenten en Klassenvergaderingen. Dit overstijgt in sterke mate de fragmentatie en specialisatie van wetenschappen en kunsten waardoor vernieuwing tot stand kan komen.

De Academie erkent de verdiensten van wetenschappers en kunstenaars door het uitreiken van een breed gamma aan prijzen.

Maatschappelijke Interactie

De Academie interageert op een actieve wijze met de verschillende actoren in het maatschappelijk debat rond belangrijke maatschappelijke uitdagingen, vanuit de verschillende Klassen. Deze interactie versterkt het breder draagvlak voor wetenschap en kunsten in de maatschappij en geldt evenzeer als motivatie voor individuen om zich in wetenschap of kunsten te engageren. Ze biedt ook antwoorden en alternatieven in de aanpak van mogelijke beleidsmatige uitdagingen.

Daarvoor organiseert de Academie vanaf 2013 vooral het Denkersprogramma.

De reeks van de Standpunten krijgt hernieuwde aandacht, de focus wordt verlegd naar het uitbrengen van langetermijngerichte rapporten en niet naar beleidsvoorbereidende of -instruerende rapporten.

De Academie heeft ook de expliciete overheidsopdracht om de uitgave van het Nationaal Biografisch Woordenboek (NBW) te verzorgen, een taak die ze sinds 1964 waarneemt.

Voorts ondersteunt de Academie andere wetenschappelijke instellingen en ondernemingen die aan wetenschappelijk onderzoek doen door hen logistieke ondersteuning in het Paleis der Academiën aan te bieden. Het gaat hier om wetenschappelijke vergaderingen, symposia, lezingen, tentoonstellingen en concerten.

Internationale Dimensie

De Academie heeft met een aantal buitenlandse Academies bilaterale overeenkomsten afgesloten om wetenschappelijke uitwisselingen te bevorderen. Hierdoor kunnen individuele Vlaamse wetenschappers een kosteloze korte uitwisseling met een buitenlandse collega (in een van de landen waarmee een overeenkomst is afgesloten) aangaan.

De samenwerking tussen Frans- en Nederlandstalige onderzoekers wordt opgevangen door de Nationale Comités. De Academie ondersteunt de coördinatie van de ontmoetingen, financiering en missies van de nationale comités.

Het doel hiervan is de vertegenwoordiging van Vlaanderen in de internationale wetenschappelijke unies te garanderen. De Academie neemt ook actief deel aan de reeds bestaande internationale samenwerkingen tussen Academiën.

Brussel biedt een enorme meerwaarde als centrale ontmoetingsplek van Europa en positioneert het Vlaamse onderzoeksleven ook in een internationale context. Met name met EASAC is er een zeer nauwe band.

Verdere Activiteiten

Naast deze activiteiten ondersteunt de Academie met haar betoelaging ook het VLAC, dat jarenlang het Institute of Advanced Study van Vlaanderen was, maar waarvoor echter een uitdoofscenario in voege is. Het VLAC had een multidisciplinaire inslag en heeft fundamentele bijdragen geleverd tot gebieden zoals de kunstgeschiedenis en -analyse. Het FWO zal de actviteiten van het VLAC op lange termijn overnemen.

De Academie heeft ook aandacht voor wetenschappelijke outreach, die ze kanaliseert in het Academisch Cultureel Forum , PodiJaC (Podium Jongeren Academie Concerten maar ook Podium Jong en Academisch) ons Podium- en cursusplatform en in VLAST, de Vlaamse Academische Stem, of ook wel de Vrienden van de Academie. Deze organisaties ondersteunen ook de maatschappelijke interactie van de Academie. Verder ondersteunend voor het maatschappelijk debat is de Reflectiegroep Energie, die alle initiatieven over de hedendaagse energievraagstukken unificeert.

De Academie heeft ook aan de Jonge Academie de kans gegeven om verder uit te groeien als organisatie in het academische middenveld. Maar ook de Academie zelf heeft de nodige aandacht voor verjonging en vervrouwelijking. De vervrouwelijking is expliciet opgenomen in de overeenkomst met de overheid. De Academie hoopt dan ook dat het installeren van "quota" voor vrouwelijke aanwezigheid in academische en ondernemingsraden ook effectief een duurzame mentaliteitsverandering zal teweegbrengen.